Twoja wyszukiwarka

Migawki

Cechy i zmienność okrywy włosowej
Hodowla królików rasowych zmusza nas do zaznajomienia się z zagadnieniami związanymi z okrywą włosową. Powinniśmy znać cechy okrywy włosowej jak i ich zmienność. W okrywie włosowej wyróżniamy włosy: przewodnie, ościste, przejściowe, puchowe i czuciowe (wibrysy). W rasach występuje pewna regularność występowania różnych typów włosów na skórze królików. Przeważnie wokół włosa ościstego rośnie kilka lub kilkanaście włosów puchowych a z kolei kilka takich zbiorowisk rośnie wokół włosa przewodniego. Włosy przewodnie i ościste tworzą okrywę włosową, natomiast włosy przejściowe i puchowe tworzą podszycie.
Najważniejsze cechy okrywy to: skład okrywy, wysokość i długość, gęstość, elastyczność, miękkość, puszystość, barwa, połysk i wyrównanie.
Skład okrywy to stosunek włosów okrywowych do podszyciowych lub ilość typów anatomicznych włosów w okrywie. Ważność tej cechy to wpływ na ciepłochronność, spilśnianie i puszystość okrywy. W ocenie fenotypu przeważa wzrokowa ocena składu chociaż możliwa jest także ilościowa (liczbowa) metoda oceny.
Wysokość i długość włosów jest uzależniona od rasy królików. Rozróżniamy króliki normalno włosowe, krótko włosowe (reksy) i długo włosowe ( angorskie, lisie). Cecha ta jest ważna ze względu na różnice w długościach i wysokościach włosów pokrywowych i podszyciowych.
Elastyczność (sprężystość) okrywy zależy od czasu w jakim włosy po zmianie położenia wrócą do stanu pierwotnego. Określa się tą cechę poprzez głaskanie lub uciskanie okrywy ręką. Okrywa nieelastyczna  jest mniej puszysta i zmierzwiona.
Gęstość jest bardzo ważną cechą i uzależnia puszystość okrywy. Określenie gęstości dokonuje się przez policzenie włosów na 1 cm2 powierzchni skóry. W ocenach genotypowych przyjmuje się wzrokową ocenę gęstości przy czym określamy okrywę jako gęstą, gdy po rozdmuchaniu widać mniej niż 10 mm2 skóry i jako rzadką przy większym widoku skóry.
Miękkość okrywy określa się dotykiem. Zależy od długości i grubości włosów okrywy. Miękkość spowodowana zbyt długimi włosami określamy jako okrywę „lejącą”.
Barwa okrywy włosowej to bardzo ważna cecha przy ocenach fenotypów królików. Cecha ta jest bardzo zróżnicowana i zależna całkowicie od ras i odmian barwnych w rasach. Różne barwy okrywy włosowej spowodowane są występowaniem w różnym stopniu pigmentu (melaniny). Wyróżniamy: eumelaninę (pigment brązowo-czarny) i feomelaninę (pigment czerwono-żółty), ich stopień występowania powoduje barwę okrywy włosowej. W ocenie zawsze oddzielnie bierzemy pod uwagę barwy pokrywy i podszycia. Przy hodowlach królików rasowych równie ważne są barwy pokrywy jak i podszycia, ich czystość, wielokrotnie strefowość występowania.
Połysk ma miejsce przy odbiciu promieni świetlnych. Najbardziej widoczny jest w barwach jednolitych, mniej przy ubarwieniach strefowych. Występuje w różnym nasileniu w zależności od ras królików. Właściwy połysk określa się subiektywnie i jest nim średnio intensywny, czyli jedwabisty (połysk jedwabiu).
Wyrównanie wspomnianych wyżej cech jest bardzo pożądane w jak największych obszarach okrywy, jednak nie występuje regularnie. Włosy pokrywowe na głowie, kończynach różnią się długością od włosów tułowia. Barwa w wielu rasach występuje strefowo. Dążymy jednak do łagodnego przejścia między różnicami cech okrywy po za wyjątkami rasowymi.
W/wym cechy okrywy włosowej charakteryzuje duża zmienność spowodowana: wiekiem, płcią, sezonem i czynnikami genetycznymi, klimatycznymi i żywieniowymi.
Króliki rodzą się nagie i w wieku młodocianym dwukrotnie zmieniają okrywę, zwiększając sprężystość i gęstość. Pełnowartościowa okrywa pojawia się w wieku około siedmiu miesięcy. Włosy rosną 6-10 tygodni. W zależności od płci występują niewielkie różnice morfologiczne i anatomiczne okrywy. Samice mają włosy grubsze i dłuższe, a tym samym futra mniej delikatne. Przy ocenie fenotypu królików należy brać pod uwagę zmienność sezonową. Polega ona na wyraźnej różnicy okrywy w sezonach letnim i zimowym oraz w okresach wymiany owłosienia tzw. okresach linienia. Najbardziej pożądanym stanem okrywy włosowej jest okrywa w miesiącach jesienno- zimowych tzn. od listopada do marca. W pozostałych okresach po za linieniem trudno jest określić stan okrywy włosowej. Pomocnym może być fakt koloru skóry w czasie wzrostu włosów. Skóra królika w tym czasie wytwarza barwnik i przybiera kolor sinawy. Po zakończeniu wzrostu skóra staje się znowu jasna. Fakt ten nie dotyczy królików z białą okrywą, u których pozostaje określenie różnicy długości warstw pokrywowej i podszycia. Zmienność klimatyczna polega na różnicy w miękkości okrywy w zależności od klimatu. Im klimat łagodniejszy, bardziej wilgotny- tym okrywa elastyczniejsza, miękka. Żywienie ma duży wpływ na jakość okrywy włosowej. Karma powinna zaspokajać potrzeby ilościowe i jakościowe zwierząt. W kształtowaniu jakości okrywy udział biorą: witaminy, tłuszcze, mikroelementy i kwasy  (foliowy, folinowy i cholina). Wszelkie niedobory mają ujemny wpływ na stan okrywy. Brak Wit. A opóźnia linienie, B6 powoduje wypadanie włosów i depigmentację. Rezultatem niedoborów są również takie zjawiska jak: kruchość, szorstkość, zmatowienie i rozdwajanie włosów. Zmienność genetyczna to wszelkie mutacje i krzyżowania mutantów prowadzące niejednokrotnie do powstania nowych odmian barwnych, a nawet ras. Rzadko następują zmiany strukturalne i morfologiczne okrywy, jednak na tych przykładach powstały: królik angorski lub reks. Najczęściej spotykanymi były i są zmienności mutacyjne dziedziczone niewątpliwie polegające na rozjaśnianiu lub przyciemnianiu okrywy, występowaniu w różnym natężeniu pigmentów. Dzięki nim powstało wiele barw i odcieni.
Hodowanie królików rasowych to wielkie wyzwanie. Ambicją wielu hodowców- pasjonatów jest taka praca hodowlana, by na drodze selekcji i doboru kojarzeń mieć własne stado podstawowe jak najbardziej zbliżone do wzorca. Zawartość tego artykułu dalece nie wyczerpuje tematu i nie upoważnia do podjęcia prób, jednak mam nadzieję, że pomoże wielu hodowcom w zrozumieniu i rozwiązaniu problemów a może zachęci do zgłębienia wiedzy i rozszerzenia zakresu hodowli.



 
powered_by.png, 1 kB
Start arrow Artykuły arrow Krzyżowanie
Krzyżowanie
Redaktor: Stefan   
18.02.2010.


    Krzyżowanie jest to parzenie osobników różnych ras. Krzyżowanie ma na celu osiągnięcie całkowicie odmiennych celów niż przy kojarzeniu. Stosowanie krzyżowania powoduje zmiany zarówno genetyczne jak i fizjologiczne. Ze względu na skutki genetyczne krzyżowanie stosujemy w celu wytworzenia nowego zespołu genów lub też w celu uzupełnienia genów dotychczasowych. Można stopniowo zastępować któryś z genów lub stale, z pokolenia na pokolenie utrzymywać równowagę między genami dwóch lub więcej ras, które brały udział w wytworzeniu mieszańców. Pod wpływem zmian genetycznych następują zmiany fizjologiczne. U mieszańców z krzyżowania ras obserwuje się większą wydolność krążeniową i adaptacyjną,  natomiast zdolność do mniejszych ilości pobieranego tlenu niż u ras wyjściowych.
Krzyżowanie twórcze stosuje się w celu wytworzenia nowych ras. Wytworzenie nowej rasy jest procesem długofalowym i wymaga wielu przemyśleń w jakim celu chcemy ją wytworzyć. Chcąc zająć się takim zagadnieniem musimy sporządzić dokładny plan prac, w którym uwzględnić należy:
-    wzorzec nowej rasy z jego cechami morfologicznymi i fizjologicznymi,
-     przemyślany dobór ras wyjściowych,
-    stopień dziedziczenia cech,
-    szczegółowy tok postępowania, a w nim; metody selekcji, metody kojarzenia, chowu, żywienia oraz metody oceny potomstwa.
Zwierzęta ras wyjściowych muszą pochodzić z wyselekcjonowanego kojarzenia krewniaczego, a więc być homozygotyczne w wielu parach genów. W przeciwnym razie będą przekazywać wiernie cechy genotypowe jak i fenotypowe potomstwu, również w dalszych pokoleniach.
Krzyżowanie uszlachetniające prowadzi do doskonalenia rasy pod względem oczekiwanej cechy lub kilku cech. W tej metodzie musi iść to w parze ze zdecydowanym polepszeniem warunków bytowania i żywienia. Krzyżuje się samice rasy polepszanej z samcami rasy polepszającej, następnie młode samice wyselekcjonowane powtórnie kojarzy się z samce „polepszającym”. Samce potomne nie są wykorzystywane do kojarzeń.
Krzyżowanie wypierające służy do wyparcia rasy niepożądanej przez rasę „wypierającą”. Krzyżowanie następuje w ten sposób, że samice rasy wypieranej krzyżuje się z samcem wypierającym. Potomstwo samic dalej kojarzy się z samcem i tak w 6-7 pokoleniu uważa się proces za zakończony.
Krzyżowanie przemienne stosujemy w celu utrzymania efektu heterozji u mieszańców kolejnych pokoleń. Stosuje się je w dwóch lub trzech rasach, przeważnie na fermach towarowych.
Krzyżowanie przejściowe to inaczej „dolewanie świeżej krwi”. Ma ono miejsce, gdy chcemy polepszyć jakąś cechę hodowlaną jednej rasy genami innej szlachetnej rasy. Metoda ta nazwana jest przejściową, gdyż po jednorazowym parzeniu samic rasy X samcem „uszlachetniającym” wracamy do kojarzeń w obrębie rasy. Przy metodzie tej należy z rozwagą dobierać rasy, by nie naruszyć wartości genetycznej rasy uszlachetnianej.
Krzyżowanie towarowe to metoda mająca na celu uzyskanie w pokoleniu F1  zwierząt przeznaczonych do produkcji. Pokolenie to nie nadaje się do kojarzeń- ma spełnić określone założenia użytkowe. Wiąże to się z utrzymywaniem dużych stad zarodowych di produkcji potomstwa o oczekiwanych cechach.
Krzyżowanie międzygatunkowe to parzenie osobników różnych płci pochodzących z różnych gatunków w obrębie rodzaju, czasami z różnych rodzajów. Krzyżowanie takie poprawia takie cechy jak: odporność na schorzenia i niekorzystne warunki bytowania, niewybredność przy pobieraniu paszy, czasami wydajność rzeźna. Potomstwo w zasadzie nie nadaje się do dalszego rozrodu, chociaż samice można kryć gatunkami rodzicielskimi tylko do pierwszego pokolenia.
    Opisane metody krzyżowania w zasadzie są nieprzydatne w hodowlach królików rasowych, chociaż niektóre z ras królików wymagają krzyżowań.
Prowadząc hodowlę amatorską trzeba się dobrze zastanowić nad wyborem metody zarówno kojarzenia jak i krzyżowania.
W czterech częściach poświęconych rozrodowi poglądowo starałem się zasygnalizować mnogość możliwości rozrodu. Poważne traktowanie hodowli wymaga jednak ciągłego studiowania zagadnień genetyki, prowadzenia całej masy dokumentacji hodowlanej.
W razie zainteresowania czytających genetycznymi zagadnieniami lub praktycznym zastosowaniem którejś z metod kojarzenia czy krzyżowania zapraszam do dyskusji na forum lub w innej formie. Udanego potomstwa !.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

8 Lutego 2012
Środa
Imieniny obchodzą:
Gniewomir, Gniewosz,
Honorat, Jan,
Ksenofont, Lucjusz,
Paweł, Piotr,
Salomon, Sebastian,
Żaklina
Do końca roku zostało 328 dni.
© 2012 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -