Królik holenderski należy do jednych z najstarszych znanych ras. Już w XV wieku na obrazach malarzy niderlandzkich pojawiał się motyw królika o rysunku zbliżonym do znanego dziś królika holenderskiego.

            W połowie XIX stulecia Anglicy w związku z wielkim popytem na mięso królicze importowali duże partie królików z kontynentu europejskiego, w tym również z Holandii i północnej Belgii, skąd wywodzą się przodkowie królika holenderskiego, znanego tam od średniowiecza pod nazwą królika brabandzkiego. Z tych importowanych zwierząt nazywanych na wyspach „dutch rabbit” hodowcy angielscy po latach selekcji wyhodowali króliki jakie znamy obecnie. Od roku 1870 rasa zaczęła odnosić coraz większe sukcesy na wystawach. W 1879 roku założono w Anglii jej pierwszy klub, a od roku 1882 rozpoczęto eksport zwierząt do innych krajów.            Pierwsze króliki holenderskie znane były wyłącznie w barwie czarnej, następnie powstałymi odmianami były: szara, żelazista, niebieska oraz brązowa (hawana). Już w późniejszym okresie na kontynencie europejskim tworzono kolejne odmiany barwne,niejednokrotnie w kilku krajach jednocześnie , tak więc dziś trudno ustalić, którzy hodowcy są ich twórcami. Jedynie w przypadku odmiany trójbarwnej (japońskiej) źródła podają o jej wyhodowaniu w roku 1922 w Holandii, przez hodowcę o nazwisku Vijlbrief, w dwa lata później również hodowcy Versteeg i Wassink.  Królik holenderski należy do ras czysto amatorskich i jako typowy przedstawiciel ras małych hodowany jest tylko w celach sportowych, a oryginalny rysunek i duża gama odmian barwnych ( może występować we wszystkich uznanych barwach u innych ras) sprawia, że cieszy się dużą popularnością w hodowlach na całym świecie. W chowie największą wagę przywiązuje się do jej specyficznego rysunku, gdyż nie wszystkie zwierzęta rodzą się z prawidłowym rysunkiem. W niektórych krajach istnieją pewne rozbieżności co do masy ciała tej rasy. Na przykład w Anglii maksymalnie waży 2,25kg, Holandii 2,75kg zaś w większości krajów 3,25kg.   W Polsce rasa znana jest od ponad 100 lat. Pierwsze wzmianki o jej występowaniu u nas pochodzą z 1900 roku, w którym to króliki holenderskie niebieskie prezentowane były przez polskiego hodowcę na wystawie drobnego inwentarza we Lwowie. Obecnie coraz częściej na naszych wystawach spotkać można króliki holenderskie, gdzie obok najpopularniejszej odmiany jaką jest czarna, pojawiają się też pojedyncze egzemplarze w barwie niebieskiej, szarej, żółtej, madagaskarowej, japońskiej i hawana. W tym miejscu warto również wymienić najbardziej zasłużonego hodowcę i wielkiego propagatora hodowli tej rasy w Polsce, kolegę sędziego Jana Pilorza z Tychów, który hoduje króliki holenderskie czarne już od dwudziestu paru lat. Królik holenderski występuje też w wersji miniaturowej (karzełek), w przeszłości hodowcom francuskim udało się wyhodować rexy holenderskie, a największą sensacją ostatnich lat było wyhodowanie w Danii baranów francuskich o rysunku królika holenderskiego. Rasa miała również duży wpływ na powstanie królików wiedeńskich białych, japońskich, alaski i hermelina niebieskookiego.

Opis rasy.

Rasa mała, idealna masa ciała 2,5-3,3kg, maks. 3,5kg. Ciało krótkie, masywne, walcowate. Kończyny silne, głowa krótka i szeroka, szczególnie w partii czoła i nosa, samic nieco mniejsza, uszy mięsiste, dobrze owłosione, o długości 9-10cm. Okrywa włosowa gęsta i sprężysta o długości 2,5cm. Barwa okrywy włosowej w zależności od odmiany np. czarna jak u rasy alaska, niebieska jak u wiedeńskiego itp. Uznane w Polsce barwy to: szary, czarny, niebieski, madagaskarowy, żółty, hawana, japoński, marburski, szynszylowy, żelazisty, izabelowaty (pastelowy). Przednia część tułowia wraz z kończynami zawsze biała, uszy oraz górna część głowy barwna, po obu strony głowy owalne plamy obejmujące oczy, na przodzie głowy biały klin w kształcie odwróconej litery V, wchodzący ostrym końcem do nasady uszu. Linia oddzielająca na tułowiu włosy białe od pigmentowanych (tzw. pierścień) musi być równa dookoła ciała, wyraźnie zaznaczona i przebiegać przez środek tułowia. Kończyny tylne białe (tzw. mankiety). Barwa oczu i włosów podszyciowych w zależności od odmiany barwnej. Pazurki u wszystkich odmian biale.